مجموعه سوالات درس زبان فارسی (1)
بخش اول:زبان شناسی (4 نمره)
توضیح:
درس 15 ص 74
1- زبان شناسی چیست؟ علمی که به شناخت زبان می پردازدزبان شناسی گفته می شود.
2- نام های دیگر زبان شناسی جدید چیست؟ زبان شناسی همگانی یاساخت گرا
3- مثال های زیرراکه درحوضه ی زبان شناسی تاریخی است به زبان امروزی بازنویسی کنید:
الف)بارنکی خرد خرد میبارید چنان که زمین را ترگونه می کرد:
جواب :باران کم کم می بارید به گونه ای که فقط زمین راترمی کرد.
ب) از این ناحیت خرما خیزد از هر گونه و اندر وی حیوانات اند عجیب و گوناگون :
جواب : دراین منطقه هر نوع خرمایی به دست می آید و حیوانات عجیب و غریبی در این جا زندگی می کنند .
4- هدف از مطالعه ی زبان در گذشته چه بوده است ؟ حفظ کتب آسمانی و آثار ادبی و ایجاد ارتباط میان اقوام و ملل مختلف .
درس 24 . صفحه 122
1- واج شناسی چیست ؟ مطالعه ی صداهای زبان و قوا ئد ترکیب آن ها به منظور ایجاد ساخت های آوایی را واج شناسی می گویند .
2- دستور زبان شامل چه بخش هایی می باشد ؟ صرف و نحو
3- سه سطح از مشکلات پیچیدگی و گستردگی زبان را فقط نام ببرید ؟ واج شناسی – دستور زبان – معنا شناسی
4- گروه بندی و انواع گروه های کلمات در کدام یک از سطح های زبان قرار می گیرد ؟ دستور زبان.
5- ترکیب و ساخت واژها و انواع واژهای ساده و مشتق و ... درکدام یک از بخش های دستور زبان مورد بررسی قرار می گیرد؟ بخش صرف .
6- انواع جمله های ساده و مرکب و... در کدام یک از بخش های دستور زبان مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد؟
الف) در بخش صرف ب) در بخش نحو
جواب : گزینه ی (ب)
7- روابط معنایی ترکیب ها در کدام یک از سطح های مطالعه نظام زبان مورد بررسی قرار می گیرد؟
الف) واج شناسی ب) دستور زبان ج) معنا شناسی د) هیچکدام
جواب : گزینه ی (ج)
8- زبان فارسی دارای چند واج می باشد ؟
الف) 26 واج ب) 27 واج ج) 28 واج د) 29 واج
جواب : گزینه ی (د)
9- روابط معنایی کلمات زیررا بنویسید : ( ترادف – تضاد – تضمن )
ورزش و فوتبال - شب و روز – پدر و والدین – خانه و منزل
سوال 5 از درس 15.
5- کدام یک از جمله های زیر صحیح است؟
الف) زبان شناسی ساخت گرا همان زبان شناسی جدید است ؟ ص
ب) زبان شناسی هماهنگ همان زبانشناسی سنتی است؟ غ
6- منظور از علمی بودن زبان چیست؟ منظور از علمی بودن زبان آن است که زبان شناسان در زبان شناسی نیزاز روش های رایج در تحقیقات علمی استفاده می کنند.
بخش دو : دستور زبان (8 نمره)
توضیح:
درس 16 ص 78.
وابسته های پیشین را در گروه های اسمی زیر مشخص کنید و نوع آنها را بنویسید :
الف) آن گل .
آن : وابسته پیشین
گل : هسته
ب) کدام داستان ؟ کدام : وابسته پیشین ( صفت پرسشی ) داستان : هسته
ج) چه خانه ای ؟ چه: صفت تعجبی خانه ای : هسته
د) بیست سال ؟ بیست : وابسته پیشین ( صفت شمارشی اصلی ) سال : هسته
ه) دومین ستون . ؟ دومین : وابسته پیشین ( صفت شمارش ترتیبی) ستون : هسته
و) بهترین کتاب ؟ بهترین وابسته پیشین ( صفت عالی ) کتاب :هسته
2- در جمله زیر وابسته های پیشین را مشخص کنید و نام آن ها را بنویسید ؟
از بررسی در سه ایالت اسلامی و پنج شهر مهم به این نتیجه می رسیم که .......
جواب : در این جمله دو گروه اسمی وجود دارد که عبارت اند از :
الف:سه ایالت اسلامی : سه وابسته پیشین ( صفت شمارشی اصلی )
ایالت : هسته
اسلامی : وابسته پسین (صفت بیانی نسبی)
ب: پنج شهر مهم:
توضیح: دانش آموزان عزیز توجه داشته باشند که لازم است به سوالات دقت کنید و فقط آن چیزی
راکه سوال از آنان خواسته است پاسخ دهند نه بیشتر مثلا در همین سوال فقط باید وابسته های پیشین
و نوع آن ها را مشخص کنید. دیگر نباید هسته و وابسته پسین را بنویسید هر چند که آن ها را خوانده اید و جواب را می دانید یعنی جواب سوال فقط این است:
الف) سه: وابسته پیشین ( صفت شمارشی اصلی)
ب) پنج: وابسته پیشین ( صفت شمارشی اصلی)
3- در جمله ی زیر وابسته های پیشین را مشخص کنید و نوع آن ها را بنویسید.
در آن روزها هیچ فرد یا گروهی حاضر نبود از امتیازات طبقاتی خود صرف نظر کند.
آن: وابسته پیشین ( صفت اشاره)
هیچ: وابسته پیشین (صفت مبهم)
4- چهارنوع وابسته پیشین را به واژه کودک بیفزاید و نوع آن ها را بنویسید.
این کودک / هر کودک / چند کودک / بهترین کودک
درس 18 ص 90
وابسته ی پسین را در گروه های اسمی زیر مشخص کنید و نوع آن ها را بنویسید.
الف) مردی
مرد: هسته
ی: وابسته پسین (ی نکره)
ب) خان سوم
خان : هسته
سوم : وابسته پسین (صفت شمارشی ترتیبی2)
ج) کتاب جغرافیا
کتاب: هسته
جغرافیا : وابسته پسین (مضاف الیه)
د) آسمان آبی
آسمان: هسته
آبی: وابسته پسین (صفت بیانی)
2- نوع صفت های بیانی را در واژه های زیر بنویسید.
گرفتنی: لیاقت
هوشمند: بیانی ساده
دانا: فاعلی
سنجیده: مفعولی
محمدی: نسبی
گریان: فاعلی
گوینده: فاعلی
3- نمودار گروه های اسمی زیر رارسم کنید.
چند کتاب تاریخی هر هفت روز
|
وابسته 1 |
|
وابسته 2 |
|
هسته |
|
وابسته 3 |
وابسته 1 هسته وابسته 2
|
صفت مبهم |
|
صفت شمارشی اصلی |
|
اسم |
|
مضاف الیه |
صفت مبهم اسم صفت بیانی
|
هفته |
|
روز |
|
هفت |
|
هر |
4- مانند نمونه جدول زیر را تکمیل کنید.
|
فعل |
بن مضارع |
صفت فاعلی الف |
صفت فاعلی ب |
صفت فاعلی پ |
|
رفت |
رو |
رونده |
روا |
روان |
|
گذشت |
گذر |
گذرنده |
گذرا |
گذران |
|
برید |
بر |
برنده |
برا |
بران
|
درس 20 ص 100
1- در جمله های زیر ضمیر ها را مشخص کرده و نام آن ها را بنویسید.
الف) احمد از برادرش خواهش کرد که در انجام تکلیفها ﯿش او را کمک کند.
|
ضمیر شخصی پیوسته |
|
ضمیر شخصی جدا |
|
ضمیر شخصی پیوسته |
|
ضمیر مشترک |
|
ضمیر مشترک |
|
|
|
ضمیر پرسشی |
2- در جمله زیر ضمیر ها را و مرجع آنها را بنویسید.
|
ضمیر شخصی جدا |
|
ضمیر شخصی پیوسته |
|
ضمیر شخصی پیوسته |
|
ضمیر شخصی پیوسته |
|
مرجع ضمیر |
3- در کدام یک از کلمات زیر ضمیر شخصی پیوسته وجود دارد.
گرفتم / دستم / رستم / خواهش / کتابش/
توضیح :-َ م در واژه گرفتم، شناسه است، نه ضمیر./ -َ م در دستم ضمیر شخصی پیوسته است/ -َ م در رستم جزء خود واژه است و ضمیر نیست./ ش در خواهش جزء کلمه خواهش است وضمیر نیست/-َ ش در کتابش ضمیر شخصی پیوسته است.
4- تفاوت ضمیر پرسشی و صفت پرسشی را به همرا ه با یک مثال بیان کنید .
صفت پرسشی همراه اسم می آید مانند :این راخریدم .
توضیح: در جمله ی «این کتاب را خریدم »
چون واژه «این»همراه کتاب یعنی یک اسم امده است صفت پرسشی است ودر جمله ی این را خریدم چون واژه ی این بدون همراهی اسم آمده است ضمیر اشاره است .
درس 23ص118
1- با یک مثال نشان دهید که ساده ترین راه برای تشخیص گروه قیدی چیست ؟
ساده ترین راه حذ ف آن است بدون آن که جمله ناقص شود ماندد دیروز علی را دیدم....علی را دیدم....پس دیروز قید است.
2- قیدها از نظر ظاهر به دو دسته تقسیم می شوند آنها را نام ببرید؟ نشاه دار و بی نشانه.
3- دو نمونه از قیدهای مختص را نام ببرید؟
هنوز – هرگز – همیشه – البته – ناگهان – شاید....
4- واژه اصلا در جمله آن ((شب اصلا از حرف های او سردر نیاوردم)) چه نوع قیدی است؟ نشانه دار
5- در جمله های زیر قیدها را مشخص کنید و نوع آن ها را بنویسید؟
الف) پدر واقعا استاد بود زیرا هنوز هم همه چیز را می داند.
ب) او هرگز شکایت نمی کند زیرا کاملا راضی است.
6- دو نمونه از انواع نقش نما ها را نام ببرید؟ حرف اضافه/ حرف ربط/ حرف نشانه/ نشانه های ندا/ نقش نمای اضافه یا کسره اضافه.
7- در جمله های زیر نقش نماها را مشخص کنید ونوع آنها را مشخص کنید؟
الف) موضوع مسابقه را از دوستم پرسیدم.
1- کسره اضافه میان موضوع و مسابقه 2- را حرف نشانه مفعول بعد از مسابقه 3- حرف اضافه ی «از» قبل از واژه ی دوستم که متمم است.
ب) اولین روزی که به دیدن دوستم رفتم او را سرگرم کار دیدم.
1- که بعد از روزی حرف ربط (پیوند) وابسطه ساز 2- به حرف اضافه قبل از دیدم 3 –را بعد از او حرف نشانه مفعول 4- نقش نمای اضافه بین سرگرم و کار.
3- پیوندهای وابسطه ساز و همپایه ساز را در جمله های زیر مشخص کنید.
سعدی نویسنده است و شاعر اما در نویسنده گی شهرتش به سبب گلستان است در صورتی که کتاب های دیگری هم دارد.
1- چهارجمله بنویسید وکلمه ی "ایران" را درآن جمله ها به صورت های خواسته شده بکار ببرید.
الف) مضاف الیه....
ب ) مفعول..........
ج ) متمم.............
د ) منادا.............